Jongeren halen hun ideeën over hoe ze denken dat seks hoort te zijn uit (sociale) media en de verhalen van leeftijdsgenoten. Vaak hebben ze bij hun eerste seksuele ervaringen stereotiepe beelden in hun hoofd over hoe het hoort te gaan, zoals dat mannen het initiatief moeten nemen en vrouwen grenzen moeten aangeven. Deze aannames vormen een obstakel om consent af te stemmen, waardoor grenzen overschreden kunnen worden. Dit blijkt uit nieuw onderzoek naar wensen, grenzen en consent door kennis- en expertisecentrum Rutgers. De vernieuwde Ben je oké?-campagne die onlangs live is gegaan doorbreekt deze stereotiepe beelden over hoe het hoort te gaan zodat jongeren consent beter afstemmen.
In het onderzoek is ook gekeken naar verschillen in verwachtingen onder hetero- en lhbtiq+ jongeren. Hetero jongeren hebben het meeste last van deze aannames, omdat ze vaak gekoppeld zijn aan verwachtingen over hoe mannen en vrouwen zich horen te gedragen in heterorelaties.
Zo beschreef Anouk (20 jaar) tijdens het onderzoek: “Aan het begin leefde ik voor mijn gevoel in het beeld van hoe het allemaal moet zijn. Zo hoort zoenen te zijn, en zo is seks, dit is wat je ervan moet vinden. Voor mijn gevoel ben je dan niet echt met je eigen consent bezig, maar meer met het met consent geven op basis van: klopt dit volgens het plaatje.”
Lhbtiq+ jongeren ervaren meer ruimte om het gesprek te voeren over wensen en grenzen, omdat zij minder vaststaande verwachtingen hebben. Hierdoor ervaren zij eerder de vrijheid om hun seksuele wensen en grenzen aan te geven.
Ondanks deze vrijheid hebben lhbtiq+ jongeren soms ook last van opgelegde normen over hoe seks moet zijn, wat afstemming van consent kan belemmeren. Daarnaast zorgt het gebrek van lhbtiq+ inclusieve relationele en seksuele voorlichting op scholen dat zij minder goed voorbereid zijn op seksuele relaties dan hetero jongeren.
Ben je oké?-campagne
Uit het onderzoek blijkt dat alle jongeren moeten leren en experimenteren hoe ze met consent omgaan. Heteromannen denken bijvoorbeeld vaak dat hun partner haar grenzen wel aangeeft. Terwijl vrouwen moeite hebben om daar uit zichzelf over te beginnen. Dit maakt het des te belangrijker dat jongeren actief in gesprek gaan over elkaars wensen en grenzen en niet zomaar aannames doen over hoe het ‘zou moeten’ verlopen. De Ben je oké?- zomercampagne doorbreekt de onuitgesproken aannames. In de campagne laten influencers zien hoe zij consent afstemmen, wat de weg vrijmaakt voor fijne en veilige flirts en seks.
De campagne gaat live in aanloop naar de introductieweken voor het nieuwe studiejaar. Een periode waarin duizenden eerstejaars studenten kennismaken met hun nieuwe studie, stad en vriendengroep. Juist dan ontmoeten zij veel nieuwe mensen met wie ze flirten en daten. Des te belangrijker dat ze dit doen met respect voor elkaars wensen en grenzen. Ben je oké? helpt ze om dat op een leuke manier te doen.
——–
Noot voor de redactie
Dit kwalitatieve onderzoek is uitgevoerd om te achterhalen waarom er zoveel slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn, terwijl slechts een kleine groep aangeeft wel eens over de grens van een ander te zijn gegaan. Om dit te onderzoeken zijn 33 verdiepende interviews gehouden met hetero en queer jongeren tussen 18-25 jaar. Het hele onderzoek lees je hier.
Ben je oké? is een campagne van Rutgers die zich inzet om seksueel grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Ben je oké? is te zien in het uitgaansleven, op evenementen en festivals, bij studentenverenigingen, bij bedrijven, op hogescholen en universiteiten en in veel gemeenten op straat. Met de Ben je oké? toolkit nemen zij de belangrijkste maatregelen om ongewenst seksueel gedrag te voorkomen.
Voor interviewverzoeken of vragen, neem contact op met Hester van Soest (06 42 02 61 74).
